سید اسماعیل جرجانی که بود؟

همانطور که گفتیم 30 فروردین به مناسب بزرگداشت حکیم زین الدین ابوالفضائل سید اسماعیل جرجانی یا ابوالفضائل سید اسماعیل گرگانی به نام روز علوم آزمایشگاهی اسم گرفته است. سید اسماعیل جرجانی طی سال های 1042 تا 1136 میلادی و در دوران سلسله خوارزمشاهی زندگی کرده است. او در شهر گرگان و در دربار خوارزم متولد شد و در مرو از دنیا رفت.

حکیم جرجانی در جوانی به نیشابور سفر کرد تا به یادگیری علوم و حدیث بپردازد و این فرصتی شد که او با طب جالینوسی که از شاگردان ابن سینا بود، آشنا شود. جرقه های تمایل به پزشکی در حکیم جرجانی با حضور در محافل آموزشی ابن ابی صادق النیشابوری بوجود آمد. او یکسال دیگر هم در مرو ماند و به یادگیری علوم پزشکی پرداخت.

حکیم جرجانی در سال 504 از مرو به درباره قطب الدین محمد سرسلسله خوارزمشاهیان مراجعت کرد که محل و مجمع دانشمندان بود. در خوارزم او مسئول بیمارستان بزرگ آنجا بود. او از مشهورترین پزشکان ایرانی قرن دوازده بود. در دوران زندگی حکیم جرجانی، عموم دانشمندان کتب و آثار خود را به زبان عربی ارائه می دادند، اما او بر خلاف دیگران دایره المعارف پزشکی خود را به نام “ذخیره خوارزمشاهی” به زبان فارسی نوشت. این کتاب برای قرن ها مورد استفاده ایرانیان بود و به زبان های اردو، عبری و ترکی نیز برگردانده شد. از دیگر کتب حکیم جرجانی می توان به کتاب آناتومی، امنبه، کتاب فی حفظ الصیحات، تذکره الاشرافیه فی اسناح الطیبه و … اشاره کرد. به همین خاطر است که بسیاری جرجانی را یکی از بزرگترین پزشکان دنیا در عصر خود می دانند.